Tekst achterflap

De ideologie van het nationaalsocialisme heeft vanaf de jaren 30 tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog een onmiskenbare stempel gedrukt op alles wat in Europa plaatsvond. Aanhangers spanden zich in om de samenleving, en daarbij de cultuur, ingrijpend te hervormen. Ook nationaalsocialistische schrijvers droegen hun steentje daaraan bij. 'Nederlandse nationaalsocialistische literatuur' laat zien hoe de Duitse bezetter en zijn Nederlandse handlangers geprobeerd hebben de letterkunde naar hun hand te zetten. Repertoirevormers probeerden verschillende teksten en auteurs door censuur uit te bannen, terwijl schrijvers ook actief de ‘smaakmakers van de Nieuwe Orde’ propageerden. Met aandacht voor auteurs als Henri Bruning, Nico de Haas en Jan van der Made en uitgever George Kettmann biedt het boek een nieuw perspectief op de rol van letterkunde in tijden van oppressie.

Slogan/Promotie

'De eerste samenvattende studie van de literatuur die tijdens de bezetting de officiële literatuur was.' – Hans Anten, emeritus universitair docent Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit

Biografie

Willem Huberts is neerlandicus en auteur. Eerder publiceerde hij onder meer over de Nederlandse nationaalsocialistische schrijver George Kettmann, de politieke activist Bertus Smit en de fascistische priester Wouter Lutkie. Jan Jaap Kelder (1955-2017) was neerlandicus en onderzoeker bij het Huygens Instituut. Hij was redacteur letterkunde van de Bibliografie van de Nederlandse taal- en literatuurwetenschap, auteur van diverse boeken en samensteller van meerdere tentoonstellingen.

Inhoudsopgave

Een persoonlijk woord vooraf 9 Inleiding 11 Definities 15 Definitiekwesties 24 1. ‘De gemeenschap, die in bloed en bodem wordt geboren’: een nieuwe literatuur 33 Alles moet nieuw 33 Hoe moet het niet versus hoe moet het wel 41 De vier beleidslijnen van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten: honing en azijn 62 Slotbeschouwing 76 2. ‘Rechtop en fier en met een Noordsch gezicht’: Henri Brunings Gelaat der dichters (1944) 79 Van opdracht tot verdwenen oplage 80 George Kettmann, uitgever 87 Henri Bruning, samensteller 89 Brunings ‘Ten geleide’ 109 Thema’s en kenmerken 114 Netwerken 136 Polemiek en kritiek 144 Slotbeschouwing 158 3. ‘En in dit zacht gelaat de bloedgeul van uw mond’: canonisering van de volkse letterkunde 163 De Arbeidsgemeenschap voor Kunst 164 Letterkundige essayistiek van Jan van der Made in De Waag (1940-1944) 169 Jan van der Made recenseert 180 Het letterkundig tijdschrift Groot Nederland (1943-1944) 197 De canon van de Keurkamer 202 Receptie 234 Slotbeschouwing 236 Nawoord 243 Terugblik 243 Resultaten en vervolg 247 Tot slot 249 Beknopte biografieën 253 Bronnen, archieven en literatuur 291 Verantwoording foto’s 308 Registers 309 Personenregister 309 Zakenregister 315

Details