Edmund Husserl

Denken zonder oordelen

EAN:  9789079133055
Publicatiedatum:   18-02-2021
Uitvoering:  Paperback / softback
Taal:  Nederlands
Bladzijden:  342

  Leverbaar bij Centraal Boekhuis

Edmund Husserl (1859-1938) is de founding father van de fenomenologie. Zijn motto Zurück zu den Sachen selbst vraagt om een neutraal en onbevangen verstand. De fenomenologische methode is, van filosofie tot natuurkunde, theoretisch bruikbaar en binnen de domeinen van bijvoorbeeld pedagogiek en psychiatrie ook praktisch inzetbaar. Dr. Verena Mayer schetst eerst een compleet en systematisch overzicht van Husserl’s denkbeelden en werk. Daarna volgen de bijlagen die zijn methode belichten vanuit verschillende disciplines. Begeleidende artikelen en uitleg van niet-alledaagse woorden begrippen verhelderen de fenomenologische methoden en laten zien dat veel van ons handelen eigenlijk al fenomenologisch te noemen is, ondanks de zekere afschrikwekkende werking van woord dat in de oudere woordenboeken terug te vinden is onder het lemma 'phænomenologie'. Er is ruim aandacht voor de ontwikkelingen binnen de psychiatrie die door de fenomenologische inzet van H.C. Rümke c.s. een theoretische basis kreeg. De bijlage 'Damiaan Denys & psychiatrie' sluit aan bij de hedendaagse reflecties op de haperende zorg en wijst naar het fenomenologische motto: Terug naar de dingen zelf.

De kracht van Husserl ligt in het streven naar zuivere en ware kennis.

Prof. Dr. Verena Mayer Onderzoek en onderwijs focus: Fenomenologie, filosofie van de geest, epistemologie, taalfilosofie, gevoelstheorie, ethiek; Kant, Frege, Husserl, Wittgenstein. Curriculum vitae Studeerde filosofie, theoretische taalkunde en Duitse filologie aan de Ludwig Maximilians Universiteit in München, Magister Artium 1982; Doctoraat in 1986 1988-1990 onderzoeksbeurs van de Fritz-Thyssen Foundation naar de geschiedenis van de analytische filosofie in het district Wenen 1990-94 onderzoeksassistent bij het Departement Filosofie, Logica en Wetenschapsfilosofie 1991-92 DFG-onderzoeksproject naar het vroege werk van Wittgenstein 1995-97 DFG onderzoeksproject naar semantisch holisme 1998 Habilitation, docent filosofie aan de LMU München 2001/02 Hoofd van het interdisciplinaire onderzoeksproject van de Volkswagen Foundation "Virtue in Comparative Culture" 2002/03 Vertegenwoordiging van een hoogleraarschap voor praktische filosofie (voorzitter Nida-Rümelin) in Göttingen 2003-2005 Vertegenwoordiging van een hoogleraarschap voor taalfilosofie en filosofie in München. Postadres: Geschwister-Scholl-Platz 1 80539 München

1 Inleiding 2 Leven en werk 2.1 Jeugd en opleiding 2.2 Halle 2.3 Göttingen 2.4 Freiburg 2.5 Na het emeritaat 3 Wiskunde, logica en het psychologisme 3.1 De filosofie van de aritmetica 3.2 De Prolegomena tot de zuivere logica 3.3. Verdere ontwikkelingen 4 Fenomenologie en theorie van de kennis (Logische onderzoekingen deel 2) 4.1 Inleiding 4.2 Uitdrukking en betekenis 4.3 De ideale eenheid van de species 4.4 Fundering en deel-geheel-relaties 4.5 De idee van een zuivere grammatica 4.6 Intentionaliteit 4.7 Kennis en evidentie 5 De fenomenologische methode 5.1 De motivatie van de epoché 5.2 Fenomenologische reducties 5.3 De eidetische reductie 6 Subjectiviteit 6.1 Het ik bij Hume en Kant 6.2 Het zuivere ik van Ideen I 6.3 Het persoonlijke zuivere ik en de ziel 6.4 Andere personen 6.5 Motivatie en associatie 6.6 Zelfbewustzijn en tijdelijkheid 7 De idee van de constitutie 7.1 Overgangen 7.2 Noësis en noëma 7.3 De bewuste waarneming en het inhoud-opvatting-schema 7.4 Statische en genetische fenomenologie 7.5 De opbouw van de wereld 7.6 Idealisme en realisme 8 Leefwereld 8.1 Het begrip leefwereld 8.2 Horizon 8.3 Leefwereld en het probleem van relativisme 8.4 Leefwereld en wetenschap 9 Ethiek en waardeleer 9.1 Ethiek in de fenomenologie 9.2 Emotionele en oordelende handelingen 9.3 De logica van de waarden 9.4 De ethische imperatief en de wil 10 Invloed 10.1 De fenomenologie 10.2 Husserl en Heidegger 10.3 Husserl in de Europese filosofie 10.4 Husserl en de Engels-Amerikaanse 10.5 Husserls invloed in de wetenschappen Aanhangsel 1 Tijdtabel 2 Bibliografie 3 Persoonsregister 4 Zaakregister BIJLAGEN 1 Redactionele eindnoten   2 Verklarende woordenlijst   3 Filosofie als strenge wetenschap   4 Wetenschap van het tussenrijk   5 De fenomenologie is een methode   6 Op het breukvlak van twee eeuwen   7 Marburg Filosofie, ethiek en compassie   8 Brief aan Rudolf Otto   9 Marburg am Lahn   10 Richard Rorty Filosofie als wetenschap en metafoor   11 Peter Sloterdijk De macht over het leven   12 Husserl als voorloper van de 20e eeuwse filosofie   13 Henri Bergson Invoelend denken   14 Synthese of compromis   15 Fenomenologie als filosofie van het jodendom   16 Religiefenomenologie   17 Fenomenologische religiepsychologie   18 Fenomenologische psychologie   19 James’ object of thought en Husserl’s noëma   20 Karl Jaspers Onvoorwaardelijke verantwoordelijkheid   21 Levinas Het is volstrekt persoonlijk   22 Max Scheler Fenomenologische mystiek   23 D. Denys Fenomenologische psychiatrie   24 R. Morgan Fenomenologische pedagogiek   25 H. C. Rümke/G. van der Leeuw De onrust van de mens

"Op weg naar het Zwarte Woud" Het is het ruim 150 jaar geleden dat Edmund Husserl werd geboren. Husserl stond aan de wieg van een halve eeuw filosofie en ligt nu in een graf in Günterstal. Husserls vader was een handelaar en heette Adolf Abraham. Het paradoxale van die voornamen is door de geschiedenis van de twintigste eeuw nogal op de spits gedreven. De heroïek van Edmund Husserls denken schuilt in het streven naar zuivere, ware kennis te midden van deze even kwaadaardige als alomvattende geschiedenis. Om te beginnen verloor de grondlegger van de fenomenologie een zoon op het slagveld van de Eerste Wereldoorlog. Zijn andere zoon raakte gewond en ligt sinds 1973 bij hem in het graf. Aan de universiteit van Freiburg had Husserl vervolgens een paar opmerkelijke assistenten. De eerste was de joodse filosofe Edith Stein. Zij bekeerde zich tot het katholicisme, ging in een klooster, werd in Auschwitz door de nazi’s vermoord en elf jaar geleden heilig verklaard. Husserls tweede assistent had een andere carrière: het was de nu wereldberoemde filosoof Martin Heidegger. Die droeg zijn hoofdwerk Sein und Zeit (1927) aan Husserl op. In 1933 werd Heidegger nationaal-socialist en rector van de universiteit, kort nadat Husserl op grond van anti-joodse maatregelen zijn leerbevoegdheid was ontnomen. Onder Heidegger kreeg hij daarvan nog even ontheffing. In 1941 ontbrak echter de opdracht aan Husserl in een nieuwe druk van Sein und Zeit. Hij hoefde die vernedering niet meer mee te maken. Maar de laatste jaren van zijn leven kon hij niet meer reizen, niet meer de bibliotheek in en werd hij zijn huis uitgezet. Bij de afscheidsplechtigheid in april 1938 schitterde Heidegger door afwezigheid. Pas in 1951, een halve eeuw na het verschijnen van zijn Logische Untersuchungen en dertien jaar na zijn dood, werd Husserls as in een ordentelijk graf geplaatst, bij zijn het jaar ervoor overleden vrouw. De weg langs het kerkhof voert naar Todtnauberg in het Zwarte Woud. Uitgerekend daar staat de hut van Heidegger, wiens roem Husserl in de loop van deze kwaadaardige geschiedenis volkomen zou overvleugelen. Maarten Doorman NRC-Handlsblad 3 april 2009

    EAN: 9789079133055
    Auteur: 
    Uitgever: Vrije Uitgevers, De
    Vertaler:  Jos Augustus, drs.
    Publicatiedatum:   18-02-2021
    Uitvoering: Paperback / softback
    Taal: Nederlands
    Hoogte: 155 mm
    Breedte: 225 mm
    Dikte: 21 mm
    Gewicht: 574 gr
    Voorraad: Leverbaar bij Centraal Boekhuis
    Bladzijden: 342
    Reeks:   Fenomenologische bibliotheek
    Trefwoorden:   fenomenologie systeempedagogiek