Tekst achterflap

Op 22 december 1945 overleed Otto Neurath plotseling in Oxford. De Oostenrijkse wetenschapper, filosoof en bedenker van de invloedrijke beeldstatistiek – het systeem dat later bekend staat als Isotype – had de Tweede Wereldoorlog overleefd, maar de vrede niet.   Bij zijn vlucht naar Engeland moest Neurath in Den Haag alles achterlaten en viel zijn instituut en werk in handen van de Nederlandse Stichting voor Statistiek, opgericht door CBS-directeur Philip Idenburg en econoom Jan Tinbergen. Mannen die hij zijn vrienden noemde.   Dit boek vertelt het verhaal dat tot nu toe nooit volledig werd uitgeplozen: hoe de NSS tijdens de bezetting profiteerde van Neuraths werk, hoe Duitse graficus Gerd Arntz – zijn trouwe medewerker – uiteindelijk in de Wehrmacht belandde, en hoe de naoorlogse onderhandelingen over rechten en teruggave vastliepen. Neurath kon niet begrijpen dat zijn Nederlandse vrienden hem lieten zitten. Hij stierf voordat de kwestie werd opgelost.   Op basis van uitgebreide correspondentie, archiefonderzoek en dossiers van het Nederlands Beheersinstituut reconstrueert dit boek een weinig bekend maar schrijnend hoofdstuk uit de Nederlandse cultuurgeschiedenis – over vriendschap, oorlogsoportunisme en de kwetsbaarheid van idealisme in donkere tijden.

Slogan/Promotie

Beeldstatistiek (Isotype), uitgevonden door Otto Neurath en visueel vormgegeven door Gerd Arntz, maakt statistische informatie begrijpelijk via pictogrammen. Neuraths democratische overtuiging dreef hem: burgers verdienen toegankelijke kennis over de samenleving. Het principe leeft voort in hedendaagse infographics. Neurath stief in 1945. Dit boek reconstrueert de strijd om zijn werk en nalatenschap.

Biografie

Ferdinand Mertens was hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en aan de Technische Universiteit Delft op het terrein van de bestuurskunde. Raakte gefascineerd door leven en werk van Otto Neurath en zijn netwerk in de jaren negentig van de vorige eeuw. Hij benutte inzichten van Neurath in zijn eigen denken over de professionaliteit van de beleidsambtenaar. Schreef eerder over Neurath: Een wereldverbeteraar in Den Haag./De Haagse ballingschap van Otto Neurath (2007) en Otto Neurath en de maakbaarheid van de betere samenleving (2007). Mertens schreef ook De minister en de inspecteur-generaal(Eburon, 2023).

Details