Tekst achterflap

Zijn nepnieuws, polarisatie en wantrouwen tegenover de politiek echt problemen van deze tijd? Wie de oorsprong van de Nederlandse democratie onderzoekt, ontdekt al snel dat deze spanningen van alle tijden zijn. In dit boek neemt de auteur u mee naar de Bataafse Republiek – een vaak vergeten, maar cruciale periode waarin de fundamenten van onze parlementaire democratie werden gelegd. Aan de hand van de vroege wisselwerking tussen pers, politiek en burger laat hij zien hoe discussies over informatievoorziening, persvrijheid en de rol van ‘het volk’ al vanaf het begin het democratische proces vormden. U ontdekt hoe de relatie tussen overheid en burger zich ontwikkelde in een tijd van politieke vernieuwing en maatschappelijke onrust. Thema’s als censuur, vrije meningsuiting en de betrouwbaarheid van informatie blijken verrassend herkenbaar. Ook de spanning tussen elitisme en populisme en de kloof tussen politiek en burger, komen scherp naar voren – en blijken diepgeworteld in onze geschiedenis. Juist in een tijd waarin democratieën wereldwijd onder druk staan, biedt dit boek onmisbare historische context. Het maakt duidelijk dat veel van wat wij als nieuw beschouwen, in werkelijkheid terugkerende patronen zijn. Deze handelseditie van zijn proefschrift (UvA, 2020) combineert academische diepgang met een toegankelijke stijl en scherpe actualiteitszin.

Biografie

Erik Jacobs is gespecialiseerd in de verhouding tussen pers en politiek tijdens de achttiende-eeuwse democratische revoluties. Hij brengt met innovatieve methoden het perslandschap van de late achttiende eeuw in kaart en publiceerde over de politieke cultuur van de zusterrepublieken van Frankrijk. Momenteel is hij Universitair Docent en History Fellow bij University College Utrecht.

Inhoudsopgave

Voorwoord 7 Inleiding 9 DEEL 1 HET BATAAFSE PERSLANDSCHAP 1 Kwantitatieve analyse 29 2 Verspreiding 60 3 Netwerken 88 4 Tot besluit van deel 1: het Perslandschap van de Bataafse Republiek 130 DEEL 2 DE BATAAFSE POLITIEKE PERS 5 Volksbladen versus verlichting 133 6 Een duistere sluier verscheurd 185 7 Paal en perk aan de persvrijheid 240 8 Slotakkoord: 1800-1802 293 Conclusie 308 Aanwijzingen voor de lezer 315 Lijst gebruikte afkortingen 316 Korte begrippenlijst 317 Archivalia 319 Lijst van afbeeldingen 322 Lijst van figuren 324 Lijst van tabellen 325 Appendices 326 Literatuur en bronnen 387 Persoonsregister 414 Dankwoord 417

Details